Shloka 23
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
जो धर्मके अनुसार बर्ताव करता है, वह जहाँ जिस अवस्थामें हो, वहाँ उसी स्थितिमें उसको अपने कर्मानुसार उत्तम फलकी प्राप्ति होती है और वह धीरे-धीरे अधिक काल बीतनेपर संसार-सागरसे तर जाता है ।।
evaṁ pūrvakṛtaṁ karma nityaṁ jantuḥ prapadyate | sarvaṁ tatkāraṇaṁ yena vikṛto ’yam ihāgataḥ ||
जो धर्मानुसार वागतो, तो ज्या अवस्थेत जिथे असेल, त्या स्थितीतच आपल्या कर्मानुसार उत्तम फल प्राप्त करतो; आणि हळूहळू, दीर्घ काळ लोटल्यावर, संसार-सागरातून तरून जातो. अशा रीतीने जीव नेहमीच पूर्वजन्मी केलेल्या कर्मांचे फळ भोगतो. हा आत्मा खरे तर निर्विकार ब्रह्म असला, तरी कर्मच कारण ठरते—ज्यामुळे तो विकृत भासून या जगात जन्म धारण करतो व कर्मानुसार अनुभव भोगतो.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Past actions (pūrvakṛta karma) inevitably bear fruit: the embodied being repeatedly meets their results. Even though the self is, in essence, changeless Brahman, embodiment and worldly experience are explained as arising due to karma—karma is presented as the operative cause for birth and the seeming transformation.
A Brahmin speaker delivers a doctrinal explanation within the Ashvamedhika Parva, emphasizing moral causality: beings experience outcomes shaped by prior deeds, and the cycle of birth in the world is linked to karma, despite the self’s ultimate unchanging nature.