Shloka 18
धर्मशीलो महातेजा: कुरूणां हितकृत् तथा । ततः प्रोवाच ता: सर्वा: क्षत्रिया निहतेश्वरा:,उन सबके अदृश्य हो जानेपर कौरवोंके हितकारी महातेजस्वी धर्मशील महामुनि व्यासजीने जलमें खड़े-खड़े उन सब विधवा क्षत्राणियोंसे कहा--“देवियो! तुम लोगोंमेंसे जो-जो सती-साध्वी स्त्रियाँ अपने-अपने पतिके लोकको जाना चाहती हों, वे आलस्य त्यागकर तुरंत गड़ाजीके जलमें गोता लगावें।” उनकी बात सुनकर उनमें श्रद्धा रखनेवाली वे सती स्त्रियाँ अपने श्वशुर धृतराष्ट्रकी आज्ञा ले गड़ाजीके जलमें समा गयीं
dharmaśīlo mahātejāḥ kurūṇāṃ hitakṛt tathā | tataḥ provāca tāḥ sarvāḥ kṣatriyā nihateśvarāḥ ||
वैशंपायन म्हणाले—त्यानंतर तो महात्मा, महातेजस्वी, धर्मनिष्ठ आणि कुरूंच्या हितासाठी सदैव तत्पर असा महामुनी (व्यास) जलातच स्थित राहून, ज्यांचे पती मारले गेले होते अशा सर्व क्षत्रिय स्त्रियांना उद्देशून बोलला. त्याने त्यांच्या शोकाला धर्माधिष्ठान दिले, त्यांना अभिप्रेत मार्ग दाखविला आणि पतीलोक-प्राप्तीसाठी उपदेश केला.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic leadership in a time of collective grief: a righteous, luminous guide acts for the welfare of the Kuru community by giving purposeful counsel to those devastated by war, redirecting sorrow toward a disciplined, value-guided course.
After the destruction of the Kuru lords, the widowed Kṣatriya women are addressed by a dharma-centered, radiant figure who speaks to them as a group, setting the stage for their subsequent action described in the surrounding passage (their wish to follow their husbands’ path and the ritual act connected with the river).