Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

धृतराष्ट्रस्य सत्कारः — Dhṛtarāṣṭra Honored in the Post-war Court

सविशेषमवर्तन्त भीममेकं॑ तदा विना । धर्मराजका यह सार्थक वचन सुनकर भीमसेनको छोड़ अन्य सभी भाई धुृतराष्ट्रका विशेष आदर-सत्कार करते थे ।। न हि तत्‌ तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति । धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्ध्य यद्‌ वृत्तं द्यूतकारितम्‌

saviśeṣam avartanta bhīmam ekaṁ tadā vinā | na hi tat tasya vīrasya hṛdayād apasarpati | dhṛtarāṣṭrasya durbuddhyā yad vṛttaṁ dyūtakāritam ||

वैशंपायन म्हणाले—त्या वेळी भीमाला सोडून इतर सर्व बंधू धृतराष्ट्राचा विशेष मान-सन्मान व यथोचित आदरातिथ्य करीत होते. परंतु त्या वीर भीमाच्या हृदयातून ती गोष्ट कधीही दूर झाली नाही—धृतराष्ट्राच्या दुर्बुद्धीमुळेच द्यूतक्रीडेचे ते महाव्यसन घडून आले होते।

सविशेषम्with special respect; specially
सविशेषम्:
TypeAdverb
Rootस-विशेष (विशेष)
अवर्तन्तthey behaved / they conducted themselves
अवर्तन्त:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
FormImperfect (Lan), 3, Plural, Atmanepada
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Accusative, Singular
एकम्alone; only
एकम्:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
विनाwithout; except
विना:
TypeIndeclinable
Rootविना
not
:
TypeIndeclinable
Root
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तत्that (matter)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
वीरस्यof the hero
वीरस्य:
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Genitive, Singular
हृदयात्from (his) heart
हृदयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Ablative, Singular
अपसर्पतिdeparts; goes away
अपसर्पति:
TypeVerb
Rootसृप् (अपसर्पति)
FormPresent (Lat), 3, Singular, Parasmaipada
धृतराष्ट्रस्यof Dhritarashtra
धृतराष्ट्रस्य:
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
दुर्बुद्ध्याःof the evil-minded one / of (his) bad intellect
दुर्बुद्ध्याः:
TypeNoun
Rootदुर्बुद्धि
FormFeminine, Genitive, Singular
यत्which; that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
वृत्तम्the event; what happened
वृत्तम्:
TypeNoun
Rootवृत्त (वृत्-कृदन्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
द्यूतकारितम्caused by gambling; brought about through the dice-game
द्यूतकारितम्:
TypeAdjective
Rootद्यूत-कारित (कृ causative past participle)
FormNeuter, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
D
Dhṛtarāṣṭra
T
the (other) Pāṇḍava brothers
D
dyūta (the dice-game)