Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

नक्षत्रेषु श्राद्धफलविधानम् (Śrāddha Outcomes According to Nakṣatras)

कुरुकुलका भार वहन करनेवाले पितामह! मैं आपके मुखसे यह तारक-वधका सम्पूर्ण वृत्तान्त सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ा कौतूहल है ।।

Bhīṣma uvāca: Vipannakṛtyā rājendra devatā ṛṣayas tathā | Kṛttikāś codayāmāsur apatya-bharaṇāya vai ||

भीष्म म्हणाले—राजेंद्र! जेव्हा त्यांचा उपक्रम संकटात पडला, तेव्हा देव आणि ऋषींनी त्या बालकाच्या पालन-पोषणासाठी सहाही कृत्तिकांना नियुक्त केले, जेणेकरून अभिप्रेत कार्य निष्फळ ठरू नये.

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
विपन्नकृत्याby (their) failed undertaking / when the plan had miscarried
विपन्नकृत्या:
Karana
TypeAdjective
Rootविपन्नकृत्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
देवताःthe gods
देवताः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Nominative, Plural
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कृत्तिकाःthe Krittikas (Pleiades)
कृत्तिकाः:
Karma
TypeNoun
Rootकृत्तिका
FormFeminine, Accusative, Plural
अनुदयामासुःthey urged / they prompted
अनुदयामासुः:
TypeVerb
Rootउद्-यम्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
अपत्यभरणायfor the nourishment of the child
अपत्यभरणाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootअपत्यभरण
FormNeuter, Dative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
Rājendra (the king addressed, i.e., Yudhiṣṭhira in context)
D
Devatāḥ (gods)
Ṛṣayaḥ (sages)
K
Kṛttikāḥ (six Kṛttikās)