Shloka 49
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
गोभिश्व समनुज्ञात: सर्वत्र च महीयते । यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति
gobhiś ca samanujñātaḥ sarvatra ca mahīyate | yas tv etenaiva kalpena gāṃ vaneṣv anugacchati |
गायींच्या अनुमोदनाने व अनुग्रहाने तो सर्वत्र मान पावतो. परंतु जो मनुष्य याच विधीने वनात राहून गायींचे अनुसरण करतो, निःस्पृह, संयमी व शुद्ध राहून तृण-पर्ण आणि गोमयावर जीवन चालवतो—त्याच्या मनात इच्छा उरत नाही तेव्हा तो देवांसह माझ्या लोकात आनंदाने वास करतो; किंवा जिथे इच्छा असेल तिथल्या लोकांत जातो.
पितामह उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that disciplined, desireless, and pure conduct centered on reverence and service to cows—paired with self-restraint and austerity—leads to honor in this world and auspicious posthumous destinations, culminating in residence in higher realms when desire is extinguished.
In Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhīṣma addresses Śatakratu (Indra) and describes the spiritual fruit of a specific observance: living in the forest, following and serving cows, and maintaining strict austerity, which results in divine honor and access to exalted worlds.