Shloka 15
Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)
अतः तिलदान सब दानोंसे बढ़कर है। तिलदान यहाँ सब दानोंमें अक्षय फल देनेवाला बताया जाता है ।।
ucchinne tu purā havye kuśikarṣiḥ parantapaḥ | tilair agni-trayaṁ hutvā prāptavān gatim uttamām ||
भीष्म म्हणाले—म्हणून तिळदान सर्व दानांपेक्षा श्रेष्ठ आहे; येथे त्यास ‘अक्षय’ फल देणारे म्हटले आहे. पूर्वकाळी, हविष्य संपल्यावर, परंतप राजर्षी कुशिक यांनी तिळांनीच तीनही अग्नींमध्ये आहुती देऊन त्यांना तृप्त केले; त्या पुण्याने त्यांना उत्तम गति प्राप्त झाली.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sesame (tila) used in donation and fire-offering is praised as especially potent: even when standard oblations are unavailable, a sincere dharmic offering of tila can sustain ritual duty and yield enduring spiritual merit, culminating in ‘uttamā gati’ (the highest attainment).
Bhishma cites an ancient precedent: when the sacrificial havis was depleted, the royal sage Kuśika performed the required offerings using sesame seeds into the three sacred fires, satisfied them, and as a result attained the supreme state—supporting Bhishma’s praise of tiladāna and tila-offerings.