Shloka 23
Bhūmi-dānasya Māhātmya
The Pre-eminence of Land-Gift
Devanagari script
स्थावराणां च भूतानां जातय: षटू् प्रकीर्तिता: । वृक्षगुल्मलतावलल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातय:
Translation
स्थावर भूतांच्या सहा जाती सांगितल्या आहेत—वृक्ष (वड-पिंपळ इ.), गुल्म (कुश इ.), लता (वृक्षावर पसरून वाढणारी वेल), वल्ली (जमिनीवर पसरून वाढणारी वेल), त्वक्सार (बांबू इ.) आणि तृण (गवत इ.)।
Word by Word
स्थावराणाम्of immobile (beings)
स्थावराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun/Adjective
Rootस्थावर
FormNeuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
जातयःkinds/classes
जातयः:
Karta
TypeNoun
Rootजाति
FormFeminine, Nominative, Plural
षट्six
षट्:
Karta
TypeAdjective (Numeral)
Rootषट्
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रकीर्तिताःare declared/mentioned
प्रकीर्तिताः:
TypeVerb (Past Passive Participle)
Rootप्र + कीर्त (√कीर्त्/√कीर् in sense 'to praise/mention')
FormFeminine, Nominative, Plural
वृक्षtrees
वृक्ष:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
गुल्मshrubs/bushes
गुल्म:
Karta
TypeNoun
Rootगुल्म
FormMasculine, Nominative, Plural
लताclimbers/vines
लता:
Karta
TypeNoun
Rootलता
FormFeminine, Nominative, Plural
वल्ल्यःcreepers (spreading vines)
वल्ल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootवल्ली
FormFeminine, Nominative, Plural
त्वक्साराःthose with bark as essence (e.g., bamboo-like plants)
त्वक्साराः:
Karta
TypeNoun
Rootत्वक्सार
FormMasculine, Nominative, Plural
तृणजातयःgrass-kinds (grasses)
तृणजातयः:
Karta
TypeNoun
Rootतृणजाति
FormFeminine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes