Shloka 21
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
Devanagari script
पड्गुष्वथ च देवर्षे ये चान्ये कुत्सिता नरा: । स्त्रीणामगम्यो लोके5स्मिन् नास्ति कश्चिन्महामुने
Translation
महामुने देवर्षे! जे पंगू आहेत किंवा जे इतर अत्यंत घृणित पुरुष आहेत, त्यांच्याविषयीही स्त्रियांना आसक्ती होऊ शकते. या लोकात स्त्रियांकरिता कोणताही पुरुष अगम्य नाही.
Word by Word
पङ्गुषुamong the lame
पङ्गुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपङ्गु
FormMasculine, Locative, Plural
अथand/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
देवर्षेO divine seer
देवर्षे:
TypeNoun
Rootदेवर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
येwho/those who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
कुत्सिताःdespicable
कुत्सिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुत्सित
FormMasculine, Nominative, Plural
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Genitive, Plural
अगम्यःinaccessible/unapproachable
अगम्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअगम्य
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामुनेO great sage
महामुने:
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes