Shloka 39
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
Devanagari script
त्रैलोक्यविख्यातगुएणं त्वं विप्रं जनयिष्यसि । साच क्षत्रं विशिष्ट वै तत एतत् कृतं मया
Translation
“माझा विचार असा होता की तू त्रैलोक्यात विख्यात गुणांचा ब्राह्मण पुत्र जन्माला घेशील, आणि तुझी माता एक श्रेष्ठ क्षत्रियाला जन्म देईल; म्हणूनच मी हे सर्व केले होते.”
Word by Word
त्रैलोक्यin the three worlds
त्रैलोक्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य
FormNeuter, Locative, Singular
विख्यातrenowned
विख्यात:
TypeAdjective
Rootविख्यात
FormMasculine, Accusative, Singular
गुणवन्तम्possessing virtues
गुणवन्तम्:
TypeAdjective
Rootगुणवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
विप्रम्a brahmin
विप्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Accusative, Singular
जनयिष्यसिyou will beget / give birth to
जनयिष्यसि:
TypeVerb
Rootजन् (जनयति)
FormSimple Future (Luṭ), 2, Singular, Parasmaipada
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
क्षत्रम्a kshatriya (offspring/line)
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
विशिष्टेin/through the distinguished (woman)
विशिष्टे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormFeminine, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ततःtherefore / from that
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
कृतम्done / made
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृत
FormNeuter, Nominative, Singular, —, —
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes