Shloka 12
Brāhmaṇa-pūjā, Haviḥ-dāna, and the Vāsudeva–Pṛthivī Saṃvāda
Chapter 34
यादव! जो लोग वनमें फल-मूल खाकर तपस्यामें लगे रहते हैं, किसी प्रकारका संग्रह नहीं रखते और क्रियानिष्ठ होते हैं, उन्हींको मैं मस्तक झुकाता हूँ ।।
nārada uvāca | yādava! ye janā vane phala-mūla-bhakṣāḥ tapasyeṣu ratāḥ tiṣṭhanti, saṃgrahaṃ na kurvanti, kriyā-niṣṭhāś ca bhavanti, tān eva ahaṃ śirasā namāmi || ye bhṛtya-bharaṇe śaktāḥ satataṃ cātithi-vratāḥ | bhuñjate deva-śeṣāṇi tān namasyāmi yādava ||
हे यादव! जे वनात राहून मूल-फळे खाऊन तपश्चर्येत रत असतात, कोणताही संचय ठेवत नाहीत आणि कर्मनिष्ठ असतात—त्यांना मी मस्तक झुकवतो। तसेच जे माता-पिता, कुटुंबीय व सेवकादी आश्रितांचे पालन करण्यास समर्थ आहेत, सदैव अतिथिसेवाव्रत पाळतात आणि देवयज्ञातील शेष अन्नच भक्षण करतात—त्यांनाही मी नमस्कार करतो।
नारद उवाच
Educational Q&A
True dharma is honored in two complementary forms: (1) ascetic restraint—living simply, practicing tapas, and avoiding hoarding; and (2) householder responsibility—supporting dependents, serving guests, and eating only after offering to the gods. Both express self-control and service.
Nārada addresses Yādava (Kṛṣṇa) and declares whom he reveres. He praises exemplary people—forest ascetics devoted to austerity and non-accumulation, and householders devoted to hospitality, sacrificial order, and the care of dependents—by bowing to them as models of righteous living.