Shloka 73
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
स्वाहा वौषट ब्राह्मणा: सौरभेयी धर्म चाग्रयं कालचक्रं बल॑ च | यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्न शुभाशुभं ये मुनयश्न सप्त
vāyudeva uvāca | svāhā vauṣaṭ brāhmaṇāḥ saurabheyī dharmaś cāgryaṃ kālacakraṃ balaṃ ca | yaśo damo buddhimatāṃ sthitiś ca śubhāśubhaṃ ye munayaś ca sapta ||
वायू म्हणाला— यज्ञक्रमात ‘स्वाहा’ व ‘वौषट्’, ब्राह्मण, सौरभेयी गाय, श्रेष्ठ धर्म, काळचक्र आणि बल आहेत. तसेच यश, दम, बुद्धिमानांची स्थिरता, शुभ-अशुभ कर्मफल आणि सप्तर्षीही आहेत. हे सर्व—आणि पूर्वी सांगितलेले दिव्य-तत्त्वसमूहही—महादेवापासूनच उत्पन्न झाले आहेत, असे जाण.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links ritual speech (svāhā, vauṣaṭ), social-religious authority (Brāhmaṇas), and ethical qualities (dharma, self-restraint, wise steadiness) with cosmic principles (Time’s wheel, karmic auspicious/inauspicious results), presenting them as parts of a single sacred order ultimately grounded in Mahādeva.
Vāyudeva continues a long enumeration of divine, ritual, and moral categories, concluding that these principles and beings should be understood as originating from Mahādeva, reinforcing a Śaiva-centered cosmology within the Anuśāsana Parva’s didactic discourse.