Shloka 95
Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu
Gṛhastha-Vrata
Devanagari script
धन्यं यशस्यमायुष्यमिदमाख्यानमुत्तमम् | बुभूषताभिमन्तव्यं सर्वदुश्चरितापहम्
Translation
हे उत्तम आख्यान धन, यश आणि आयुष्य देणारे आहे. ते सर्व प्रकारच्या दुष्कृत्यांचा नाश करते; म्हणून उन्नती इच्छिणाऱ्या पुरुषाने याबद्दल सदैव आदरभाव ठेवावा.
Word by Word
धन्यम्bringing prosperity/auspicious
धन्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootधन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
यशस्यम्bringing fame
यशस्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्य
FormNeuter, Nominative, Singular
आयुष्यम्promoting long life
आयुष्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootआयुष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
आख्यानम्narrative, account
आख्यानम्:
Karta
TypeNoun
Rootआख्यान
FormNeuter, Nominative, Singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Nominative, Singular
बुभूषताby one wishing to be/to prosper (desiring)
बुभूषता:
Karana
TypeAdjective
Rootबुभूषत्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अभिमन्तव्यम्should be respected/esteemed
अभिमन्तव्यम्:
Karma
TypeVerb
Rootअभि+मन्
FormGerundive (तव्यत्), Passive sense, Neuter, Nominative, Singular
सर्वof all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Genitive, Plural
दुश्चरितmisdeeds, bad conduct
दुश्चरित:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुश्चरित
FormNeuter, Genitive, Plural
अपहम्removing, destroying
अपहम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअपह
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes