Shloka 44
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
खुवहस्त: सुरूपश्न तेजस्तेजस्करो निधि: । उष्णीषी च सुवकत्रश्न उदग्रो विनतस्तथा
khuvahastaḥ surūpaś ca tejas tejas-karo nidhiḥ | uṣṇīṣī ca suvaktraś codagro vinatas tathā ||
वायुदेव म्हणाले—तो हातात ‘खुवा’ धारण करणारा; रूपाने सुंदर; तेजस्वी, आणि भक्तांचे तेज वाढविणारा निधिरूप आहे. तो उष्णीष (साफा) धारण करतो; त्याचे मुख सुंदर; तो उदग्र, ओजस्वी; आणि तसेच विनयशील व शिष्ट आहे.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal through praise: true excellence combines outward dignity (beauty, radiance, noble bearing) with inner restraint and humility (vinata). It also highlights a devotional ethic—greatness is measured by the capacity to increase the spiritual ‘tejas’ of devotees.
Vāyu-deva is describing and identifying a revered figure by listing distinguishing marks and virtues—objects carried, attire, appearance, energy, and humility—forming a compact portrait meant to inspire reverence and moral emulation.