Shloka 119
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
७२७ महाकेतु:--धर्मरूप महान् ध्वजावाले
toraṇas tāraṇo vātaḥ paridhī patikhecaraḥ | saṃyogo vardhano vṛddho ativṛddho guṇādhikaḥ ||
वायुदेव म्हणाले—“तो मोक्षद्वारस्वरूप तोरण आहे; तारून नेणारा तारण आहे; तोच वात—वायुरूप आहे; ब्रह्मांडाची परिधी आहे; आणि आकाशचारींचा स्वामी आहे. वाढीचे कारण ठरणारा संयोग तोच; आणि वर्धनही तोच; गुणांनी परिपक्व वृद्ध; अतिप्राचीन म्हणून अतिवृद्ध; आणि ज्ञान-ऐश्वर्यादी गुणांनी सर्वाधिक.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as both cosmic principle and moral refuge: He is the ‘gate’ to liberation and the ‘deliverer’ who carries beings across saṃsāra, while also being the sustaining force behind growth, order, and excellence in virtues.
Vāyu-deva continues a litany of divine names/epithets, describing the deity through metaphors of wind, cosmic boundary, lordship over sky-moving beings, and as the cause of increase and the most ancient, supreme in qualities.