Shloka 4
बलं श्रोत्रे वाड्मनश्चक्षुषी च ज्ञानं तथा सविशुद्ध॑ ममाद्य । देहन्यासो नातिचिरान्मतो मे न चाति तूर्ण सविताद्य याति
bhīṣma uvāca | balaṁ śrotre vāṅ-manaś-cakṣuṣī ca jñānaṁ tathā saviśuddhaṁ mamādya | deha-nyāso nāti-cirān-mato me na cāti-tūrṇaṁ savitādyayāti ||
भीष्म म्हणाले— “आज माझे बळ परत आले आहे; माझे कान, वाणी, मन आणि दोन्ही डोळे स्थिर झाले आहेत, आणि माझी बुद्धीही निर्मळ व शुद्ध आहे. म्हणून मला वाटते की देहत्यागाचा काळ आता दूर नाही. तरी आज सूर्यदेवही अतिशय वेगाने चालत नाहीत.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames death as deha-nyāsa—an intentional laying down of the body—highlighting composure, purified understanding, and awareness of time as marks of a dharmic end.
Bhishma observes that his faculties—strength, senses, speech, mind, and clear knowledge—have gathered and stabilized, which he takes as a sign that his departure is near; he also notes the Sun’s pace, implying attention to the auspicious timing of his final moment.