Shloka 42
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
भीष्म म्हणाले—मी जसे ऐकले होते तसेच या माधव (श्रीकृष्ण) यांचे माहात्म्य तुला सांगितले आहे. सज्जनांसाठी इतकेच संकेत-रूपाने पुरेसे आहे. म्हणून, कुंतीनंदना! येथे आपल्या भावंडांकरिता, बंधु-बांधव व स्वजनांसाठी शोक करू नकोस. कुरुवंशाचा आनंद वाढविणाऱ्या युधिष्ठिरा! सदैव क्रोधरहित राहा आणि शांततेत स्थित हो. माधवाच्या महिमेचे हे वर्णन समज जागविण्यास पुरेसे आहे; सज्जनांसाठी तर केवळ सूचनाही मार्गदर्शन ठरते.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.