Shloka 41
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य कुर्वाण: सुमना: सदा । शूद्राणां चान्नकामानां नित्यं सिद्धमिति ब्रुवन्
sarvātithyaṁ trivargasya kurvāṇaḥ sumanāḥ sadā | śūdrāṇāṁ cānna-kāmānāṁ nityaṁ siddham iti bruvan ||
महादेव म्हणाले—क्षत्रियाने नेहमी प्रसन्नचित्त राहून सर्वांचे आतिथ्य-सत्कार करावा आणि त्याच वेळी धर्म, अर्थ व काम—या त्रिवर्गाचे यथोचित आचरण करावे. अन्नाची इच्छा धरून शूद्र येऊन मागणी करतील, तेव्हा तो नेहमी असेच म्हणावा—“तुमच्यासाठी भोजन सिद्ध आहे; या, विलंब न करता ग्रहण करा.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya’s righteous conduct includes universal hospitality and prompt generosity—especially feeding those who ask for food—while pursuing the three aims of life (dharma, artha, kāma) in a disciplined, ethical way.
Mahādeva is instructing on kṣatriya-dharma: the ruler/warrior should maintain a welcoming household and respond to requests for food—particularly from śūdras seeking sustenance—by assuring them that food is ready and inviting them to eat.