Shloka 10
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
वीरासनरतैर्नित्यं स्थण्डिले शयनं तथा । शीततोयाग्नियोगश्न चर्तव्यो धर्मबुद्धिभि:
vīrāsanaratair nityaṃ sthaṇḍile śayanaṃ tathā | śītato-yāgni-yogaś ca kartavyo dharmabuddhibhiḥ ||
महादेव म्हणाले—तो नित्य वीरासनात रत राहावा आणि उघड्या जमिनीवर शयन करावे. धर्मबुद्धी असलेल्या वानप्रस्थांनी ‘शीत-तोय-अग्नि-योग’ही आचरावा—म्हणजे हिवाळ्यात रात्री थंड पाण्यात बसणे किंवा उभे राहणे, पावसाळ्यात उघड्यावर झोपणे, आणि उन्हाळ्यात पंचाग्नि-तप सहन करणे.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined simplicity and seasonal austerity as a dharmic regimen: steady posture (vīrāsana), sleeping on bare ground, and practicing heat-and-cold endurance according to the seasons, cultivating self-mastery and detachment.
Śrī Mahēśvara is instructing about ascetic/forest-dweller conduct, prescribing concrete bodily disciplines and seasonal observances as part of righteous living and spiritual training.