Shloka 41
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
उसने कहा--'प्राणनाथ! आप कल्याण और विजय पानेके लिये जाइये। यदुनन्दन! ब्रह्मा
jāmbavaty uvāca— “prāṇanātha! tvaṃ kalyāṇaṃ vijayaṃ ca prāptuṃ gaccha. yadunandana! brahmā śivaḥ kāśyapo nadyaḥ manonukūlā devagaṇāḥ kṣetrāṇy oṣadhayo yajñavāho (mantraḥ) chandāṃsi ṛṣigaṇā yajñaḥ samudro dakṣiṇā stobhaḥ nakṣatrāṇi pitaraḥ grahā devapatnyaḥ devakanyāś ca devamātaraś ca manvantarāṇi gāvaś candramāḥ sūrya indraḥ sāvitrī brahmavidyā ṛtavo varṣāṇi kṣaṇā lava-muhūrta-nimeṣā yugāni ca—ete sarvatra tvāṃ rakṣantu. tvaṃ svamārge nirvighnaṃ yātrāṃ kuru; anagha! tvaṃ satataṃ sāvadhāno bhava.” iti. evaṃ kṛtasvastyayanas tayāhaṃ tato ’bhyanujñāya nṛrendraputrīm pituḥ samīpaṃ narasattamasya mātuś ca devakyāḥ tathā rājña ugrasenasyāpi jagāma. tatra yā sā vidyādhararājakumārī jāmbavatī mayi ārtā prārthayām āsa, tat sarvaṃ tebhyo nyavedayam; tapasāṃ gantum anuśaśāsaṃ ca. gadasya ca balavato balarāmasya ca vidāṃ cakāra; tau ca duḥkhena premṇā ca tadā mām ūcatuḥ— “bhrātaḥ! tava tapasā nirvighnā samāptiḥ syāt.”
जाम्बवती म्हणाली— “प्राणनाथ! कल्याण व विजय मिळविण्यासाठी प्रस्थान करा. हे यदुनंदना! ब्रह्मा, शिव, काश्यप, नद्या, मनास अनुकूल देवगण, पवित्र क्षेत्रे, औषधी, यज्ञवाह—मंत्र, छंद, ऋषिगण, यज्ञ, समुद्र, दक्षिणा, सामगानातील स्तोभ, नक्षत्रे, पितर, ग्रह, देवपत्न्या, देवकन्या व देवमाता, मन्वंतर, गायी, चंद्र, सूर्य, इंद्र, सावित्री, ब्रह्मविद्या, ऋतू, वर्षे आणि काळाच्या सर्व मात्रा—क्षण, लव, मुहूर्त, निमेष व युग—हे सर्व सर्वत्र तुमचे रक्षण करो. तुम्ही मार्गावर निर्विघ्न यात्रा करा; हे अनघ, सदैव सावध रहा.” तिने स्वस्तिवाचन केल्यावर मी त्या राजकन्येची परवानगी घेऊन श्रेष्ठ पिता वसुदेव, माता देवकी आणि राजा उग्रसेन यांच्याकडे गेलो. तेथे विद्या-धर-राजकुमारी जाम्बवतीने अत्यंत व्याकुळ होऊन माझ्याकडे जी विनंती केली होती ती सर्व सांगितली आणि तपासाठी जाण्याची आज्ञा मागितली. मग गद व अतिबलवान बलराम यांना निरोप दिला; ते दोघे दुःखी असूनही प्रेमाने म्हणाले— “भाऊ, तुझी तपस्या निर्विघ्न पूर्ण होवो.”
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes auspicious speech and ritual blessing (svastyayana) as ethical support for righteous action: one should proceed toward a difficult duty with divine remembrance, communal goodwill, and constant vigilance (sāvadhāna), seeking protection through alignment with cosmic and Vedic order.
Jāmbavatī offers an extensive protective benediction invoking deities, ritual elements, and cosmic measures of time. After receiving her leave, Vāsudeva (Kṛṣṇa) goes to his parents Vasudeva and Devakī and to King Ugrasena, reports Jāmbavatī’s distressed request, and obtains permission to depart for austerities; he then takes leave of Gada and Balarāma, who wish his tapas to conclude without obstacles.