Shloka 11
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
कीड़ेने कहा--महामते! यह जो बहुत बड़ी बैलगाड़ी आ रही है, इसीकी घर्घराहट सुनकर मुझे भय हो गया है; क्योंकि उसकी यह आवाज बड़ी भयंकर है ।।
kīṭa uvāca—mahāmate! iyaṃ yā mahāśakaṭī samāyāti, tasyā ghoṣaṃ śrutvā me bhayaṃ jātaṃ; bhīṣaṇo hy eṣā ninādaḥ. śrūyate na ca māṃ hanyād iti hāsmād apakrame. śvasatāṃ ca śṛṇomy enaṃ goputrāṇāṃ pratodyatām.
कीट म्हणाला—महामते! ही प्रचंड बैलगाडी इथेच येत आहे. तिचा घडघडाट ऐकून मला भय वाटले; कारण तो आवाज अत्यंत भयंकर आहे. तो कानावर पडताच मनात शंका येते—‘ही गाडी येऊन मला चिरडून टाकणार तर नाही ना?’ म्हणून मी घाईघाईने मार्ग सोडून पळत आहे. पाहा, बैलांवर चाबकाचे फटके बसत आहेत; ते जड ओझे ओढत हांफत पुढे येत आहेत. त्यांचा आवाज मला अगदी जवळून ऐकू येतो; आणि गाडीवर बसलेल्या माणसांचेही नानाविध शब्द माझ्या कानांवर पडत आहेत.
कीट उवाच
Educational Q&A
Even the smallest beings experience fear and seek safety; the passage invites ethical sensitivity toward vulnerable life and highlights how ordinary human activity can unintentionally threaten others, urging mindful, non-harmful conduct.
An insect hears the terrifying rumble of an approaching ox-cart, worries it may be crushed, and quickly moves away while describing the panting oxen being driven by a goad and the voices of the men riding on the cart.