Shloka 5
मांसपरिवर्जन-प्रशंसा (Praise of Abstention from Meat) / Ethics of Ahiṃsā in Diet and Rite
परंतु जो अज्ञानवश अधर्म बन जानेपर पुनः उसके लिये पश्चात्ताप करता है, उसे चाहिये कि मनको वशमें रखकर वह फिर कभी पापका सेवन न करे ।। यथा यथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हते । तथा तथा शरीर तु तेनाधर्मेण मुच्यते,मनुष्यका मन ज्यों-ज्यों पापकर्मकी निन््दा करता है त्यों-त्यों उसका शरीर उस अधर्मके बन्धनसे मुक्त होता जाता है
yudhiṣṭhira uvāca | parantu yo'jñānavaśād adharmaṁ kṛtvā punaḥ tasya kṛte paścāt-tāpaṁ karoti, tasya kartavyaṁ yat manasaṁ vaśe kṛtvā sa punaḥ kadācit pāpa-sevanaṁ na kuryāt || yathā yathā manas tasya duṣkṛtaṁ karma garhate | tathā tathā śarīraṁ tu tena adharmeṇa mucyate ||
युधिष्ठिर म्हणाले—जो मनुष्य अज्ञानामुळे अधर्मात पडून नंतर त्याबद्दल पश्चात्ताप करतो, त्याने मनावर संयम ठेवून पुन्हा कधीही पापाचे सेवन करू नये। कारण जसा-जसा त्याचा मन दुष्कृत्याची निंदा करतो, तसा-तसा तो त्या अधर्माच्या बंधनातून मुक्त होत जातो।
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
Remorse alone is not sufficient; genuine repentance must culminate in mastery of the mind and a firm resolve not to repeat the sin. Inner moral censure (the mind’s rejection of wrongdoing) progressively loosens the binding force of adharma.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused dialogue, Yudhiṣṭhira articulates an ethical principle: when someone errs through ignorance, the proper response is repentance coupled with disciplined restraint, leading to gradual release from the consequences of unrighteous action.