Shloka 166
ब्रह्मस्वहरण-निषेधः — Prohibition of Appropriating Brahmin Property
Brahmasva
अभिमानेन भूतानामिमां गतिमुपागतम् | आप मेरे इस पापी कुत्तेको देखिये
abhimānena bhūtānām imāṁ gatim upāgatam | paśyata me imaṁ pāpīṁ śvānam, kāntihīnaṁ śvetam durbalaṁ ca | eṣa pūrvaṁ manuṣya āsīt | sarvabhūteṣu abhimānaṁ kṛtvā asyāṁ durgatau prāptaḥ ||
चांडाळ म्हणाला—“सर्व प्राण्यांबद्दल अभिमान बाळगल्यामुळेच तो या अवस्थेला आला आहे. माझ्या या पापी कुत्र्याला पाहा—तो तेजहीन, पांढुरका आणि दुर्बल झाला आहे. हा पूर्वी मनुष्य होता; पण सर्व जीवांवर अभिमान धरल्यामुळे त्याला ही दुर्दशा प्राप्त झाली.”
चाण्डाल उवाच
Educational Q&A
Arrogance toward other beings is ethically corrosive and karmically dangerous; pride (abhimāna) leads to degradation, while humility and regard for all creatures support dharma.
A Caṇḍāla points out a weak, pale dog and explains that it was formerly a human who, due to pride toward all beings, has fallen into a miserable condition—serving as a moral example within the discourse.