Shloka 1173
भवेद्धि शड्क्यो लोकस्य नैव शुद्धों भवेदयम् | “मैं भी अपने इस पुत्रको इसी रूपमें जानता हूँ। यदि केवल शकुन्तलाके कहनेसे मैं इसे ग्रहण कर लेता, तो सब लोग इसपर संदेह करते और यह बालक विशुद्ध नहीं माना जाता”
bhaved dhi śaṅkyo lokasya naiva śuddho bhaved ayam |
वैशंपायन म्हणाले— हा बालक लोकांच्या दृष्टीने संशयास्पद ठरला असता आणि शुद्ध मानला गेला नसता. मीही याला माझा पुत्र याच रूपाने जाणतो; पण जर मी केवळ शकुंतलेच्या शब्दावर याला स्वीकारले असते, तर लोक शंका घेत आणि हा बालक निष्कलंक मानला गेला नसता.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Personal conviction is not enough in matters of public dharma: a king must ensure that actions—especially recognizing an heir—are established in a way that removes reasonable doubt, so the child’s legitimacy and social standing remain uncontested.
In the Śakuntalā episode, the king reflects that accepting the boy solely on Śakuntalā’s statement would invite public suspicion; therefore he seeks a form of confirmation that will make the child publicly recognized as legitimate and ‘pure’ in status.