Shloka 19
काश्यप उवाच यत्र राजा कुरुश्रेष्ठ: परिक्षिन्नाम वै द्विज । तक्षकेण भुजड़्ेन धक्ष्यते किल सोउद्य वै,काश्यपने कहा--ब्रह्मन! मैं वहाँ जाता हूँ जहाँ कुरुकुलके श्रेष्ठ राजा परीक्षित् रहते हैं। सुना है कि आज ही तक्षक नाग उन्हें डँसेगा। अतः मैं तत्काल ही उन्हें नीरोग करनेके लिये जल्दी-जल्दी वहाँ जा रहा हूँ। मेरे द्वारा सुरक्षित नरेशको वह सर्प नष्ट नहीं कर सकेगा
kāśyapa uvāca | yatra rājā kuruśreṣṭhaḥ parikṣin nāma vai dvija | takṣakeṇa bhujaṅgena dhakṣyate kila so 'dya vai ||
काश्यप म्हणाला—“ब्राह्मण! मी तेथे जात आहे जिथे कुरुश्रेष्ठ राजा परीक्षित् राहतो. ऐकिवात आहे की आजच तक्षक सर्प त्याला दंश करील. म्हणून त्याला निरोग करण्यासाठी मी त्वरित निघालो आहे; माझ्या संरक्षणाखाली असलेल्या नरेशाचा तो सर्प नाश करू शकणार नाही.”
काश्यप उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the tension between impending fate (a foretold death by Takṣaka) and human agency grounded in dharma—Kāśyapa’s resolve to protect and heal the king. It frames protection of a righteous ruler as a moral duty, while also foreshadowing that even strong remedies may be challenged by destiny and prior causes.
Sage Kāśyapa tells a brāhmaṇa that he is rushing to King Parīkṣit because Takṣaka is said to kill him that very day. Kāśyapa intends to neutralize the poison and keep the king alive, asserting that under his protection the serpent will not succeed.