Shloka 17
अध्याय ३४ — एलापत्रस्योपदेशः
Elāpatra’s Counsel on the Nāgas’ Deliverance
अथ सर्पनिवाचेदं सर्वान् परमहृष्टवत् इदमानीतममृतं निक्षेप्स्यामि कुशेषु व:,तदनन्तर अत्यन्त प्रसन्न-से होकर वे समस्त सर्पोंसे इस प्रकार बोले--'पन्नगो! मैंने तुम्हारे लिये यह अमृत ला दिया है। इसे कुशोंपर रख देता हूँ। तुम सब लोग स्नान और मंगल-कर्म (स्वस्ति-वाचन आदि) करके इस अमृतका पान करो। अमृतके लिये भेजते समय तुमने यहाँ बैठकर मुझसे जो बातें कही थीं, उनके अनुसार आजसे मेरी ये माता दासीपनसे मुक्त हो जाये; क्योंकि तुमने मेरे लिये जो काम बताया था, उसे मैंने पूर्ण कर दिया है”
atha sarpan ivācedaṁ sarvān paramahṛṣṭavat | idam ānītam amṛtaṁ nikṣepsyāmi kuśeṣu vaḥ ||
मग परम आनंदाने गरुडाने सर्व सर्पांना म्हटले— “पन्नगांनो! तुमच्यासाठी हे अमृत मी आणले आहे. ते मी कुशांवर ठेवतो. तुम्ही स्नान करून आणि मंगलकर्म (स्वस्तिवाचन इ.) करून हे अमृत प्राशन करा. आणि अमृतासाठी मला पाठविताना तुम्ही येथे बसून जे वचन दिले होते, त्याप्रमाणे आजपासून माझी माता दासीपणातून मुक्त व्हावी; कारण तुम्ही सांगितलेले कार्य मी पूर्ण केले आहे.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights reciprocity bound by promise: when a task is completed, the agreed condition should be honored. It also links ethical action with ritual propriety—bathing and auspicious rites are prescribed even when the goal is worldly gain.
Śakra (Indra) announces to the serpents that he has brought the amṛta and will place it on kuśa grass, instructing them to bathe and perform auspicious rites before drinking. In the broader episode, this delivery is tied to a prior bargain involving the release of his mother from servitude.