Shloka 8
Garuḍa’s Inquiry on Permissible Prey and Vinatā’s Counsel (ब्राह्मणावध्यता–उपदेशः)
Devanagari script
सुरार्थाय समुत्पन्नो रोषो राहोस्तु मां प्रति बह्ननर्थकरं पापमेको5हं समवाप्लुयाम्,वे सोचने लगे, “देवताओंके हितके लिये ही मैंने राहुका भेद खोला था जिससे मेरे प्रति राहुका रोष बढ़ गया। अब उसका अत्यन्त अनर्थकारी परिणाम दुःखके रूपमें अकेले मुझे प्राप्त होता है
Translation
तो विचार करू लागला—“देवांच्या हितासाठीच मी राहूचा भेद उघड केला; त्यामुळे माझ्यावर राहूचा रोष वाढला. आता त्याचा अत्यंत अनर्थकारी परिणाम दुःखरूपाने एकट्या मलाच भोगावा लागत आहे.”
Word by Word
सुरार्थायfor the welfare of the gods
सुरार्थाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसुरार्थ
FormMasculine, Dative, Singular
समुत्पन्नःarisen, produced
समुत्पन्नः:
TypeAdjective
Rootसमुत्पन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
रोषःanger
रोषः:
Karta
TypeNoun
Rootरोष
FormMasculine, Nominative, Singular
राहोःof Rahu
राहोः:
TypeNoun
Rootराहु
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
प्रतिtowards/against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
बह्वनर्थकरम्causing much harm
बह्वनर्थकरम्:
TypeAdjective
Rootबह्वनर्थकर
FormNeuter, Accusative, Singular
पापम्evil/sin (misfortune)
पापम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाप
FormNeuter, Accusative, Singular
एकःalone
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
समवाप्नुयाम्may I obtain/receive
समवाप्नुयाम्:
TypeVerb
Rootसम्-अव-आप्
FormOptative (Vidhi-lin), First, Singular, Parasmaipada
Speaker
युपर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes