Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Garuḍa’s Inquiry on Permissible Prey and Vinatā’s Counsel (ब्राह्मणावध्यता–उपदेशः)

न तावद्‌ दृश्यते सूर्य: क्षयो5यं प्रतिभाति च । उदिते भगवन्‌ भानौ कथमेतद्‌ भविष्यति,तदनन्तर देवता ऋषियोंको साथ ले ब्रह्माजीके पास जाकर बोले--“भगवन्‌! आज यह कैसा महान्‌ दाहजनित भय उपस्थित होना चाहता है? अभी सूर्य नहीं दिखायी देते तो भी ऐसी गरमी प्रतीत होती है मानो जगत॒का विनाश हो जायगा। फिर सूर्योदय होनेपर गरमी कैसी तीव्र होगी, यह कौन कह सकता है?”

yuparṇa uvāca |

na tāvad dṛśyate sūryaḥ kṣayo 'yaṃ pratibhāti ca |

udite bhagavan bhānau katham etad bhaviṣyati ||

युपर्ण म्हणाला— “सूर्य अजून दिसत नाही, तरीही नाश जवळ आला आहे असे वाटते. भगवन्, सूर्य उदयाला आला तर हे कसे होईल?” असे म्हणून देवता ऋषिगणांना घेऊन पुन्हा ब्रह्मदेवाजवळ गेले व म्हणाले— “भगवन्! आज हे कोणते महान् दाहजन्य भय उपस्थित होत आहे? सूर्य न दिसताही अशी उष्णता की जणू जग नष्ट होईल. सूर्योदयावर ही तपन किती तीव्र होईल— कोण सांगू शकेल?”

not
:
TypeIndeclinable
Root
तावत्so long / yet / for the time being
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
दृश्यतेis seen / appears
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLat, Atmanepada, 3, singular, Karmani (passive sense)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य
Formmasculine, nominative, singular
क्षयःdestruction / decay
क्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षय
Formmasculine, nominative, singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine, nominative, singular
प्रतिभातिappears / seems
प्रतिभाति:
TypeVerb
Rootप्रति-भा
FormLat, Parasmaipada, 3, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उदितेwhen (it is) risen / upon rising
उदिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउदित
Formmasculine/neuter, locative, singular, kta (past passive participle) from √उद्/उद्-इ (to rise)
भगवन्O Lord / O venerable one
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
Formmasculine, vocative, singular
भानौin the Sun / when the Sun (is present)
भानौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभानु
Formmasculine, locative, singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
एतत्this (thing/situation)
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative, singular
भविष्यतिwill be / will happen
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormLrt, Parasmaipada, 3, singular
तत्then / thereafter
तत्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
अनन्तरम्after that
अनन्तरम्:
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर

युपर्ण उवाच

युपर्ण (Yuparṇa)
सूर्य (Sūrya)
भानु (Bhānu, the Sun)
देवता (the Deities)
ऋषि (the Ṛṣis)
ब्रह्मा (Brahmā)