Shloka 23

तांश्कर्त शरैः पार्थ: सरोषाग्निसमुक्षितै: । विविशुश्नापि तं दीप्तं देहाभावाय पावकम्‌,यह देख अर्जुनने रोषाग्निप्रेरित बाणोंद्वारा उन सबके टुकड़े-टुकड़े कर डाले और वे सभी अपने शरीरको भस्म करनेके लिये उस जलती हुई आगमें समा गये

vaiśampāyana uvāca | tāṁś cakarta śaraiḥ pārthaḥ saroṣāgnisamukṣitaiḥ | viviśuś cāpi taṁ dīptaṁ dehābhāvāya pāvakam |

वैशंपायन म्हणाले—मग पार्थ अर्जुनाने रोषाग्नीने प्रेरित बाणांनी त्यांना सर्वांना छिन्नभिन्न केले; आणि तेही देहनाशासाठी त्या प्रज्वलित अग्नीत जाऊन विलीन झाले।

तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
अकर्तmade / did
अकर्त:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
सरोषwith anger
सरोष:
Karana
TypeAdjective
Rootस-रोष
FormMasculine, Instrumental, Plural
अग्निfire
अग्नि:
Karana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Instrumental, Singular
समुक्षितैःkindled / inflamed
समुक्षितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्+उक्ष्
FormMasculine, Instrumental, Plural, kta (past passive participle)
विविशुःentered
विविशुः:
Karta
TypeVerb
Rootविश्
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Parasmaipada
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
दीप्तम्blazing
दीप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीप्त
FormMasculine, Accusative, Singular, kta (past passive participle)
देहof the body
देह:
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Genitive, Singular
अभावायfor destruction / disappearance
अभावाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootअभाव
FormMasculine, Dative, Singular
पावकम्fire
पावकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pārtha (Arjuna)
Ś
śara (arrows)
P
pāvaka/agni (fire)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical danger of krodha (anger): when wrath fuels action, even legitimate martial prowess becomes indiscriminate destruction. It also points to the tragic extremity of violence, where the afflicted may see death as the only escape.

Arjuna (Pārtha), enraged, shoots arrows that cut the opponents into pieces. Those beings then enter a blazing fire, intending the end of their bodily existence—an image of total defeat and self-consuming finality.