Shloka 4
Varuṇa’s Bestowal of the Gāṇḍīva and the Arming of Kṛṣṇa–Arjuna
Khāṇḍava Prelude
Devanagari script
अवध्यास्तु स्त्रिय: सृष्टा मन्यन्ते धर्मचारिण: । तस्माद् धर्मेण वर्ध त्वं नास्मान् हिंसितुमहसि,“धर्मात्मा पुरुष ऐसा मानते हैं कि स्त्रियाँ अवध्य बनायी गयी हैं। अत: आप अपने धर्मांचरणद्वारा निरन्तर उन्नति कीजिये। आपको हम अबलाओंकी हत्या नहीं करनी चाहिये
Translation
धर्माचरण करणारे असे मानतात की स्त्रिया अवध्यच निर्माण झाल्या आहेत. म्हणून तुम्ही धर्मानेच वाढत राहा; आम्हाला मारणे तुम्हाला शोभत नाही.
Word by Word
अवध्याःnot to be slain, inviolable
अवध्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवध्य
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
सृष्टाःcreated, made
सृष्टाः:
TypeVerb
Rootसृज्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Plural, passive/resultative
मन्यन्तेthey think/consider
मन्यन्ते:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, Ātmanepada, Third, Plural
धर्मचारिणःfollowers/practitioners of dharma
धर्मचारिणः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मचारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्मात्therefore, from that reason
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्)
धर्मेणby/through dharma
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
वर्धgrow/prosper/increase
वर्ध:
TypeVerb
Rootवृध्
FormImperative, Parasmaipada, Second, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Accusative, Plural
हिंसितुम्to harm/kill
हिंसितुम्:
TypeVerb
Rootहिंस्
Formतुमुन् (infinitive), active
अर्हसिyou ought/are fit (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Parasmaipada, Second, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes