Shloka 37
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
अनश्रित्येदमाख्यानं कथा भुवि न विद्यते । आहारमनपगश्रिित्य शरीरस्येव धारणम्,जैसे भोजन किये बिना शरीर-निर्वाह सम्भव नहीं है, वैसे ही इस इतिहासका आश्रय लिये बिना पृथ्वीपर कोई कथा नहीं है
anāśrityedam ākhyānaṃ kathā bhuvi na vidyate | āhāram anapagāśritya śarīrasyeva dhāraṇam ||
या आख्यानाचा आश्रय न घेतल्यास पृथ्वीवर कोणतीही कथा नाही. जसे आहाराशिवाय शरीर धारण होऊ शकत नाही, तसेच सर्व कथांचे धारण या इतिहासावरच अवलंबून आहे.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse asserts the Mahābhārata’s status as a foundational Itihāsa: narratives gain coherence, authority, and ethical depth by relying on this great account, just as life is sustained by nourishment.
A speaker praises the indispensability of the Itihāsa, using a bodily metaphor (food sustaining the body) to claim that no earthly story stands independent of this overarching narrative tradition.