Shloka 13
देवसत्रे मृत्युनिरोधः, पूर्वेन्द्राणां मानुषावतरणम्, द्रौपदी-वरकथनम्
Suspension of Death at the Devasatra; Former Indras’ Human Descent; Draupadī’s Boon Etiology
Devanagari script
कृते प्रतिकृतं पश्य पश्य बाहुबलं च मे । इति शूरार्थवचनैरभाषेतां परस्परम्
Translation
ते परस्पर म्हणत होते—“पाह, तू जे केलेस त्याचे मी प्रत्युत्तर दिले; आणि पाह माझ्या भुजांचे बळ!”—अशा शौर्यसूचक वचनांनी ते एकमेकांना ललकारत होते।
Word by Word
कृतेin/with respect to what is done
कृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृत (कृ + क्त)
FormNeuter, Locative, Singular
प्रतिकृतम्a counter-action, retaliation
प्रतिकृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिकृत (प्रति + कृ + क्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पश्यlook!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
बाहुबलम्strength of (my) arms
बाहुबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु-बल
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मेof me, my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
इतिthus (quoting)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
शूरार्थवचनैःwith words signifying valor
शूरार्थवचनैः:
Karana
TypeNoun
Rootशूर-अर्थ-वचन
FormNeuter, Instrumental, Plural
अभाषेताम्the two spoke
अभाषेताम्:
TypeVerb
Rootभाष् (अभि + भाष्)
FormImperfect, Third, Dual, Ātmanepada
परस्परम्mutually, to each other
परस्परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes