Shloka 1

वसिष्ठ–विश्वामित्रवैरकारणम्

Vasiṣṭha–Viśvāmitra: Origin of Hostility and Nandinī Episode

Devanagari script

ऑपन- मा बछ। अि<--छऋा (चैत्ररथपर्व) चतुःषष्ट्यधिकशततमो< ध्याय: पाण्डवोंका एक ब्राह्मणसे विचित्र कथाएँ सुनना जनमेजय उवाच ते तथा पुरुषव्याप्रा निहत्य बकराक्षसम्‌ | अत ऊर्ध्व॑ ततो ब्रह्मन्‌ किमकुर्वत पाण्डवा:,जनमेजयने पूछा--ब्रह्मन्‌! पुरुषसिंह पाण्डवोंने उस प्रकार बकासुरका वध करनेके पश्चात्‌ कौन-सा कार्य किया?

Transliteration

Janamejaya uvāca | te tathā puruṣavyāprā nihaty bakarākṣasam | ata ūrdhvaṃ tato brahman kim akurvata pāṇḍavāḥ ||

Translation

जनमेजय म्हणाला—हे ब्राह्मण! त्या पुरुषसिंह पांडवांनी अशा प्रकारे बकराक्षसाचा वध केल्यानंतर पुढे काय केले?

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तथा: thus, in that manner
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• पुरुषव्याप्राः: man-tigers (heroic men)
• पुरुषव्याप्राः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पुरुषव्याप्र
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• निहत्य: having killed
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having slain

• बकराक्षसम्: the demon Baka
• बकराक्षसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बकराक्षस
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अतः: thereafter, from that point
• Type: Indeclinable
• Root: अतः

• ऊर्ध्वम्: afterwards, further
• Type: Indeclinable
• Root: ऊर्ध्व

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• ब्रह्मन्: O Brahmin
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अकुर्वत: did, performed
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Imperfect (Laṅ), Third, Plural, Parasmaipada

• पाण्डवाः: the Pandavas
• पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

जनमेजय उवाच

Characters & Entities

• Janamejaya
• Pāṇḍavas
• Baka (rākṣasa)