Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

कृपकृपी-जननम्

The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras

पुत्र: श्राद्धैः पितृश्षञापि आनृशंस्येन मानवान्‌ । ऋषिदेवमनुष्याणां परिमुक्तो5स्मि धर्मत:,पुत्रोत्पादन और श्राद्धकर्मोद्वारा पितरोंको तथा दयापूर्ण बर्तावद्वारा वह मनुष्योंको संतुष्ट करता है। मैं धर्मकी दृष्टिसे ऋषि, देव तथा मनुष्य--इन तीनों ऋणोंसे मुक्त हो चुका हूँ। अन्य अर्थात्‌ पितरोंक ऋणका नाश तो इस शरीरके नाश होनेपर भी शायद ही हो सके। तपस्वी मुनियो! मैं अबतक पितृ-ऋणसे मुक्त न हो सका

Vaiśampāyana uvāca: putraḥ śrāddhaiḥ pitṝṁś cāpi ānṛśaṁsyena mānavān | ṛṣidevamanusyāṇāṁ parimukto 'smi dharmataḥ ||

वैशंपायन म्हणाले— पुत्र श्राद्धकर्मांनी पितरांना आणि दयाळू, अहिंसक वर्तनाने मनुष्यांना संतुष्ट करतो. अशा रीतीने धर्मदृष्ट्या मी ऋषि, देव आणि मनुष्य—या तीन ऋणांतून मुक्त झालो आहे.

पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
श्राद्धैःby śrāddha rites
श्राद्धैः:
Karana
TypeNoun
Rootश्राद्ध
FormNeuter, Instrumental, Plural
पितॄन्the ancestors (manes)
पितॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आनृशंस्येनby kindness/compassion
आनृशंस्येन:
Karana
TypeNoun
Rootआनृशंस्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
मानवान्human beings
मानवान्:
Karma
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Accusative, Plural
ऋषि-देव-मनुष्याणाम्of sages, gods, and men
ऋषि-देव-मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootऋषि/देव/मनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
परिमुक्तःfreed/released
परिमुक्तः:
TypeVerb
Rootपरि√मुच्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
धर्मतःaccording to dharma / from the standpoint of dharma
धर्मतः:
TypeIndeclinable
Rootधर्म
Formablatival adverb in -तः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
putra (son)
P
pitṛ (ancestors)
ṛṣi (sages)
D
deva (gods)
M
mānavāḥ/manuṣyāḥ (humans)