Shloka 27
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
स्तोकंस्तोकं हरिष्यामि तत्रतत्र धनं बहु / इति निश्चित्य मनसा तेनाज्ञातस्तमन्वगात्
Transliteration
stokaṃstokaṃ hariṣyāmi tatratatra dhanaṃ bahu / iti niścitya manasā tenājñātastamanvagāt
Translation
‘मी थोडेथोडे करून तिथेतिथेचे पुष्कळ धन घेईन’ असा निश्चय करून, तो त्याला न कळता मागोमाग गेला।
Word by Word
स्तोकम्a little
स्तोकम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative used as indeclinable sense (परिमाणवाचक; पुनरुक्ति with next word)
स्तोकम्little by little
स्तोकम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
FormRepetition (पुनरुक्ति) intensifying distributive sense
हरिष्यामिI will take away
हरिष्यामि:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
FormSimple Future (लृट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
तत्रthere
तत्र:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
तत्रhere and there
तत्र:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormRepetition (पुनरुक्ति) distributive
धनम्wealth/money
धनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
बहुmuch
बहु:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agreeing with धनम्
इतिthus
इति:
वाक्यसमाप्ति/उद्धरण (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
FormQuotative particle (इत्यादि-वाचक अव्यय)
निश्चित्यhaving decided
निश्चित्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootनिश्चित्य (कृदन्त; √नि+चित्/√चि चिन्तने/निश्चये)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष), prior action
मनसाwith (his) mind
मनसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa; ‘by him’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
अज्ञातःunnoticed
अज्ञातः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअ-ज्ञात (कृदन्त; √ज्ञा अवबोधने)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
अन्वगात्followed
अन्वगात्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); with prefix अनु-