Shloka 16
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीमुवाच मुनिपुङ्गवः / कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया
Transliteration
tāṃ dṛṣṭvā mṛguśāvākṣīmuvāca munipuṅgavaḥ / kutra vā gamyate bhīru kuto labdhamidaṃ tvayā
Translation
हरिणाच्या पिल्लासारख्या डोळ्यांची तिला पाहून श्रेष्ठ मुनी म्हणाले— “हे भिरू, तू कुठे चालली आहेस? हे तुला कुठून मिळाले?”
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); ‘having seen’
मृगुशावाक्षीम्doe-fawn-eyed
मृगुशावाक्षीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमृगु-शाव-अक्षि (प्रातिपदिक; मृगुशाव + अक्षि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मृगुशावस्य इव अक्षिणी यस्याः’—doe-fawn-eyed (as epithet)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिपुङ्गवःthe foremost sage
मुनिपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि-पुङ्गव (प्रातिपदिक; मुनि + पुङ्गव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मुनीनां पुङ्गवः’ = best of sages
कुत्रwhere
कुत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकुत्र (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-देशवाचक (where)
वाindeed/or
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/प्रश्नानुग्राहक (indeed/or)
गम्यतेis being gone to; are (you) going
गम्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is being gone to/are you going’
भीरुO timid one
भीरु:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
कुतःfrom where
कुतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-अपादानवाचक (whence/from where)
लब्धम्obtained
लब्धम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘obtained’ (idaṃ इति विशेष्य)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (कर्ता-करणे; Agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता), एकवचन; कर्तृवाचक (by you)