Shloka 2
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
स्वात्मानं देवतामूर्तिं ध्यायंस्तत्राविशेषतः / प्राङ्मुखो दृढमाबध्य पद्मासनमनन्यधीः
Transliteration
svātmānaṃ devatāmūrtiṃ dhyāyaṃstatrāviśeṣataḥ / prāṅmukho dṛḍhamābadhya padmāsanamananyadhīḥ
Translation
तेथे स्वतःच्या आत्मस्वरूपालाच देवतामूर्ती मानून एकाग्रतेने ध्यान करत, पूर्वाभिमुख होऊन दृढपणे पद्मासन बांधून बसला; ज्याची बुद्धी अन्यत्र गेली नाही।
Word by Word
स्वात्मानम्one's own self
स्वात्मानम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootस्व + आत्मन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'स्वस्य आत्मानम्'
देवतामूर्तिम्the form of the deity
देवतामूर्तिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootदेवता + मूर्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'देवतायाः मूर्तिम्'
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
कर्ता (Kartā)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अविशेषतःwithout distinction, uniformly
अविशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअविशेष (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb): 'without distinction'
प्राङ्मुखःfacing east
प्राङ्मुखः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्राङ् + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहि: 'प्राङ् मुखं यस्य सः' (one whose face is eastward)
दृढम्firmly
दृढम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (adverbial accusative): 'firmly'
आबध्यhaving fastened
आबध्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootआ + बन्ध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having bound/fastened'
पद्मासनम्padmāsana (lotus posture)
पद्मासनम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपद्म + आसन (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'पद्मस्य आसनम्' (lotus-seat posture)
अनन्यधीःwith undistracted mind
अनन्यधीः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootअनन्य + धी (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहि: 'अनन्या धीः यस्य सः' (one whose mind is undistracted)