Shloka 56
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
युक्त्वा रोचनया नाम काकपक्षेण मध्यगम् / लंबमानस्तदाकारो उच्चाटनकरं परम्
Transliteration
yuktvā rocanayā nāma kākapakṣeṇa madhyagam / laṃbamānastadākāro uccāṭanakaraṃ param
Translation
रोचनाने नाव लिहून काकपक्षाच्या मध्यभागी बसवावे. ते त्याच आकाराने लोंबकळत राहून परम उच्छाटन करणारे ठरते.
Word by Word
युक्त्वाhaving applied/joined
युक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having joined/applied’
रोचनयाwith rocanā (yellow pigment)
रोचनया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरोचना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (with rocanā—yellow pigment)
नामnamely
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; निपात ‘namely’
काक-पक्षेणwith a crow-feather/wing
काक-पक्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाक (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (काकस्य पक्षः) ‘with a crow’s feather/wing’
मध्य-गम्placed in the middle
मध्य-गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ‘going/placed in the middle’ (qualifier; object implied)
लम्बमानःhanging
लम्बमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootलम्ब् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘hanging’
तत्-आकारःhaving that form
तत्-आकारः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘of that form/shape’
उच्चाटन-करम्causing expulsion/banishment
उच्चाटन-करम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउच्चाटन (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ‘causing expulsion/dispelling’
परम्supreme/most effective
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् ‘supreme/very effective’