Shloka 5
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
साक्षात्सैव महालक्ष्मीः श्रीचक्रमिति तत्त्वतः / यदभ्यर्च्य महाविष्णुः सर्वलोकविमोहनम् / कामसंमोहिनीरूपं भेजे राजीवलोचनः
Transliteration
sākṣātsaiva mahālakṣmīḥ śrīcakramiti tattvataḥ / yadabhyarcya mahāviṣṇuḥ sarvalokavimohanam / kāmasaṃmohinīrūpaṃ bheje rājīvalocanaḥ
Translation
तत्त्वतः श्रीचक्र हे साक्षात् महालक्ष्मीच आहे. ज्याची उपासना करून कमलनयन महाविष्णूंनी सर्वलोकांना मोहित करणारे, कामसंमोहिनी रूप धारण केले.
Word by Word
साक्षात्directly, in person
साक्षात्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रत्यक्षार्थे
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
श्रीचक्रम्Śrīcakra
श्रीचक्रम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootश्री-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः चक्रम्)
इतिthus, as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शनार्थक अव्यय (quotative)
तत्त्वतःin truth, essentially
तत्त्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तसिल्-प्रत्ययान्त; ‘in reality/essentially’
यत्which
यत्:
Karma (कर्म/Relative object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Rootअभि+अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having worshipped’
महाविष्णुःMahāviṣṇu
महाविष्णुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा-विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् विष्णुः)
सर्वलोकविमोहनम्that which deludes all worlds
सर्वलोकविमोहनम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootसर्व-लोक-विमोहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां लोकानां विमोहनम्)
कामसंमोहिनीरूपम्the form of the deluder of desire
कामसंमोहिनीरूपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकाम-संमोहिनी-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कामस्य संमोहिनी या सा; तस्याः रूपम्)
भेजेassumed/partook (of)
भेजे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राजीवलोचनःthe lotus-eyed one
राजीवलोचनः:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootराजीव-लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (राजीववत् लोचने यस्य)