Shloka 44
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो विह्वलितापाङ्गीमनङ्गशरपीडिताम् / प्रज्वलन्मदनोन्मेषप्रस्फुरज्जघनस्थलाम्
Transliteration
tato vihvalitāpāṅgīmanaṅgaśarapīḍitām / prajvalanmadanonmeṣaprasphurajjaghanasthalām
Translation
मग ती अपांगांनी विह्वल, अनंगाच्या बाणांनी पीडित, आणि प्रज्वलित मदनोन्मेषाने जिचा जघनप्रदेश स्पंदित होतो—अशी होते।
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), क्रम/अनन्तरार्थे
विह्वलितापाङ्गीम्whose side-glances are trembling/perturbed
विह्वलितापाङ्गीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविह्वलित-अपाङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास: विह्वलिताः अपाङ्गाः यस्याः सा (as adjective to a woman)
अनङ्गशरपीडिताम्afflicted by the arrows of Ananga (Kāma)
अनङ्गशरपीडिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनङ्ग-शर-पीडित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: अनङ्गस्य शरैः पीडिता (afflicted by Kāma’s arrows)
प्रज्वलत्blazing
प्रज्वलत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र+ज्वल् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), नपुंसक/पुं/स्त्री रूपे समासे पूर्वपद; अर्थे ‘blazing’
मदनlove-god/erotic passion
मदन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
उन्मेषopening, flashing, awakening
उन्मेष:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउन्मेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
प्रस्फुरत्quivering
प्रस्फुरत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र+स्फुर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), समासे पूर्वपद; अर्थे ‘throbbing/quivering’
जघनस्थलाम्hip-region/buttocks area
जघनस्थलाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजघन-स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिकस्य स्त्रीलिङ्गे उपपद-समासान्त रूपम्; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: जघनस्य स्थलम्