Shloka 10
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
यः प्रीणति महालक्ष्मीं मतिमान्मण्डलत्रये / महसा तस्य सांनिध्यमाधत्ते परमेश्वरी
Transliteration
yaḥ prīṇati mahālakṣmīṃ matimānmaṇḍalatraye / mahasā tasya sāṃnidhyamādhatte parameśvarī
Translation
जो मतिमान त्रिमंडलात महालक्ष्मीला प्रसन्न करतो, त्याच्यावर परमेश्वरी आपल्या तेजाने सान्निध्य प्रदान करते।
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
प्रीणतिpleases
प्रीणति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महा-लक्ष्मीम्Mahālakṣmī
महा-लक्ष्मीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (object)
मतिमान्intelligent, wise
मतिमान्:
विशेषण (Qualifier of Karta)
TypeAdjective
Rootमतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'यः')
मण्डल-त्रयेin the three circles/realms
मण्डल-त्रये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (in the three circles/realms)
महसाwith splendour
महसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; साधन/हेतु-भाव (by/with splendour)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
सांनिध्यम्presence, proximity
सांनिध्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (what is bestowed)
आधत्तेbestows, grants
आधत्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootआ-√धा (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
परम-ईश्वरीthe Supreme Goddess
परम-ईश्वरी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तृपद (subject)