Shloka 98
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
अत्रैव तु महागौर्या महेशस्योभयोरपि / श्रीदेवि नित्यकल्याणि विवाहः प्रतिवत्सरम् / कर्तव्यो जगतामृद्धसेवायै च दिवौकसाम्
Transliteration
atraiva tu mahāgauryā maheśasyobhayorapi / śrīdevi nityakalyāṇi vivāhaḥ prativatsaram / kartavyo jagatāmṛddhasevāyai ca divaukasām
Translation
हे श्रीदेवी, नित्यकल्याणी! याच ठिकाणी महागौरी व महेश—या दोघांचा विवाह प्रतिवर्ष करावा, ज्यायोगे जगताची समृद्धी होईल आणि देवगणांची सेवा-सिद्धी होईल.
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (place adverb)
एवindeed; only
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis/only)
तुbut; and
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/अन्वय (but/and)
महागौर्याof Mahāgaurī
महागौर्या:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootमहागौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः कर्मधारयः
महेशस्यof Maheśa (Śiva)
महेशस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
उभयोःof both
उभयोः:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
अपिalso
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपेक्षा (also/even)
श्रीदेविO Śrī Devī
श्रीदेवि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः
नित्यकल्याणिO ever-auspicious one
नित्यकल्याणि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootनित्य-कल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः
विवाहःmarriage (ceremony)
विवाहः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रतिवत्सरम्every year
प्रतिवत्सरम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-वर्ष/वत्सर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास, अव्ययप्रयोग (adverb)
कर्तव्यःto be done; must be performed
कर्तव्यः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विवाहः’ इत्यस्य विशेषणम्
जगताम्of the worlds; of beings
जगताम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
ऋद्धसेवायैfor the prosperity-service (for promoting prosperity)
ऋद्धसेवायै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Purpose)
TypeNoun
Rootऋद्ध-सेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुषः (ऋद्धिः हेतुर्भूता सेवा)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (दिवि ओकः येषाम्)