Shloka 91
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
नवप्रसूनचापश्रीललितभ्रूविकाशकः / अर्द्धेन्दुतुलितो भाले पूर्णेन्दुरुचिराननः
Transliteration
navaprasūnacāpaśrīlalitabhrūvikāśakaḥ / arddhendutulito bhāle pūrṇendurucirānanaḥ
Translation
नवपुष्पधनुष्याच्या शोभेने ज्यांच्या भुवया कोमलपणे फुलतात; कपाळी अर्धचंद्रासारखा चिन्ह, आणि मुख पूर्णचंद्रासारखे रम्य आहे।
Word by Word
नव-प्रसून-चाप-श्री-ललित-भ्रू-विकाशकःone whose eyebrows bloom, lovely like the splendor of a bow of fresh flowers
नव-प्रसून-चाप-श्री-ललित-भ्रू-विकाशकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + प्रसून (प्रातिपदिक) + चाप (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक) + ललित (प्रातिपदिक) + भ्रू (प्रातिपदिक) + विकाशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य भ्रूः नवप्रसूनचापश्रीवत् ललिता विकाशकाः (having eyebrows that bloom, lovely like the splendor of a bow of fresh flowers)
अर्द्ध-इन्दु-तुलितःcompared to the half-moon
अर्द्ध-इन्दु-तुलितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + तुलित (कृदन्त; √तुल्/तोल् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘तुलित’ = compared; तत्पुरुषः—अर्द्धेन्दुना तुलितः (compared with the half-moon)
भालेon the forehead
भाले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्ण-इन्दु-रुचिर-आननःone whose face is lovely like the full moon
पूर्ण-इन्दु-रुचिर-आननः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + रुचिर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य आननं पूर्णेन्दुवत् रुचिरम् (whose face is beautiful like the full moon)