Shloka 68
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
श्रीदेवतानमच्छीर्षबद्धाञ्जलिपुटावुभौ / जय कामाक्षिकामाक्षीत्यूचतुस्तां प्रणेमतुः
Transliteration
śrīdevatānamacchīrṣabaddhāñjalipuṭāvubhau / jaya kāmākṣikāmākṣītyūcatustāṃ praṇematuḥ
Translation
त्या दोघी देव्या श्रीदेवीसमोर मस्तक नमवून, हात जोडून म्हणाल्या—“जय हो, हे कामाक्षी!” आणि तिला प्रणाम केला।
Word by Word
श्रीदेवतानम्the goddess Śrī
श्रीदेवतानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री-देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.) 'देवता' (समासान्त), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (श्रियाः देवता)
नमःsalutation
नमः:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक निपात (salutatory particle)
शीर्षwith (their) head
शीर्ष:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); (अर्थे—'with the head')
बद्धhaving bound/held
बद्ध:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle) 'बद्ध'; पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); उभौ इत्यस्य विशेषणम्
अञ्जलिपुटौtheir cupped hands in añjali
अञ्जलिपुटौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअञ्जलि-पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); समासः—कर्मधारयः (अञ्जलिरूपः पुटः)
उभौboth (of them)
उभौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
जयhail/victory (to you)
जय:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootजय (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; जय-शब्दः संबोधन/आशीर्वादार्थक निपात (victory-hail)
कामाक्षिO Kāmākṣi
कामाक्षि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाम-अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः—'कामाः अक्षी यस्याः सा' (she whose eyes are desire/beautiful)
कामाक्षिO Kāmākṣi
कामाक्षि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाम-अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), एकवचन (Singular); पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)
ऊचतुःthey said
ऊचतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); परस्मैपदम्
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); सर्वनाम
प्रणेमतुःthey bowed (to her)
प्रणेमतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); आत्मनेपदम्