Shloka 65
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
समागम्य च सभ्यानां समास्तानांयथाविधि / संस्कारं वैदिकैर्मन्त्रैः कथयामासतुर्मुदा
Transliteration
samāgamya ca sabhyānāṃ samāstānāṃyathāvidhi / saṃskāraṃ vaidikairmantraiḥ kathayāmāsaturmudā
Translation
नंतर विधिपूर्वक जमलेल्या सभ्यांजवळ जाऊन, वैदिक मंत्रांनी होणाऱ्या संस्काराचे वर्णन त्यांनी आनंदाने केले.
Word by Word
समागम्यhaving assembled/approached
समागम्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Gerund/absolutive), अव्ययभाव; ‘having come together/approached’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सभ्यानाम्of the assembly-members
सभ्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसभ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
समास्तानाम्who were seated/assembled
समास्तानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसमास्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्-आ-√स्था)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘seated/assembled’ qualifying सभ्यानाम्
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial): ‘विधिना यथा’
संस्कारम्the rite/ceremony
संस्कारम्:
Karma (कर्म/द्वितीया)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
वैदिकैःwith Vedic
वैदिकैः:
Karana (करण/तृतीया)
TypeAdjective
Rootवैदिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; विशेषण (qualifying मन्त्रैः)
मन्त्रैःby/with mantras
मन्त्रैः:
Karana (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
कथयामासतुḥthey narrated/recited
कथयामासतुḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); परस्मैपदम्
मुदाwith joy
मुदा:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार-तृतीया)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; भाववाचक (manner)