Shloka 61
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
परिखावलये तत्र शृङ्गाररसपूरिते / शृङ्गारशक्तयः सन्ति नानाभूषणभासुराः
Transliteration
parikhāvalaye tatra śṛṅgārarasapūrite / śṛṅgāraśaktayaḥ santi nānābhūṣaṇabhāsurāḥ
Translation
शृंगाररसाने परिपूर्ण अशा त्या परिखा‑वलयात, नानाविध भूषणांनी तेजस्वी ‘शृंगार‑शक्ती’ वास करतात।
Word by Word
परिखावलयेin the moat-ring
परिखावलये:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootपरिखा + वलय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (परिखायाः वलये = in the ring/circle of the moat)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
शृङ्गाररसपूरितेfilled with the rasa of śṛṅgāra (erotic sentiment)
शृङ्गाररसपूरिते:
अधिकरण-विशेषण (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootशृङ्गार + रस + पूरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) √पॄ (पूरणे) 'filled'; तत्पुरुष (शृङ्गार-रसैः पूरिते)
शृङ्गारशक्तयःŚṛṅgāra-powers/energies
शृङ्गारशक्तयः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootशृङ्गार + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (शृङ्गारस्य शक्तयः)
सन्तिare/exist
सन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
नानाvarious
नाना:
विशेषणार्थ (qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formअव्यय, विविधार्थक (indeclinable: 'various')
भूषणभासुराःshining with ornaments
भूषणभासुराः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootभूषण + भासुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (भूषणैः भासुराः = shining with ornaments)