Shloka 22
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
मकराकारमापन्नाः काश्चिन्नौका मृगाननाः / काश्चित्सिंहासना नावः काश्चिद्दन्तावलाननाः
Transliteration
makarākāramāpannāḥ kāścinnaukā mṛgānanāḥ / kāścitsiṃhāsanā nāvaḥ kāściddantāvalānanāḥ
Translation
काही नौका मकराच्या आकाराच्या होत्या, काही मृगमुखी होत्या. काही नौका सिंहासनरूप होत्या, तर काही दंतावल—हत्तीमुखासारख्या होत्या.
Word by Word
मकर-आकारम्the form of a makara (sea-monster)
मकर-आकारम्:
Karma (कर्म/प्राप्त्य-विषय)
TypeNoun
Rootमकर (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘मकरस्य आकारः’)
आपन्नाःhaving assumed, attained
आपन्नाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआपन्न (आप्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (नौकानाम्)
काश्चित्some
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘some’
नौकाःboats
नौकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मृग-आननाःdeer-faced (having deer-like faces)
मृग-आननाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृग (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (‘मृग-आननं यस्याः सा’ = deer-faced) विशेषणम् (नौकानाम्)
काश्चित्some
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘some’
सिंहासनाःthrone-like / having seats like thrones
सिंहासनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (नावाम्) — ‘throne-like/with thrones’
नावःboats
नावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
काश्चित्some
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘some’
दन्त-अवल-आननाःtusk-faced (with prominent teeth/tusks)
दन्त-अवल-आननाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदन्त (प्रातिपदिक) + अवल (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (‘दन्त-अवल-आननं यस्याः सा’ = having a face with protruding tusks) विशेषणम् (नौकानाम्)