Shloka 18
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
आज्ञां विना तयोस्तारा मन्त्रिणीदण्डधारयोः / त्रिनेत्रस्यापि नो दत्ते वापिकांभसि सन्तरम्
Transliteration
ājñāṃ vinā tayostārā mantriṇīdaṇḍadhārayoḥ / trinetrasyāpi no datte vāpikāṃbhasi santaram
Translation
मंत्रिणी व दण्डधारी—या दोघांच्या आज्ञेशिवाय तारा त्रिनेत्र शिवालाही तळ्याच्या पाण्यातून पार जाऊ देत नाही.
Word by Word
आज्ञाम्command; permission
आज्ञाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विनाwithout
विना:
सम्बन्ध (Sambandha/Relation marker)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/निपात; ‘विना’ (without) — द्वितीयासह प्रयोगः
तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (सर्वनाम), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
ताराTārā
तारा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मन्त्रिणी-दण्डधारयोःof the minister and the staff-bearer
मन्त्रिणी-दण्डधारयोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक) + दण्डधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (मन्त्रिणी च दण्डधारश्च)
त्रि-नेत्रस्यof the three-eyed one (Śiva)
त्रि-नेत्रस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (त्रीणि नेत्राणि यस्य) — ‘त्रिनेत्र’ (Śiva)
अपिeven; also
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
नःto us
नः:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, चतुर्थी/षष्ठी (4th/6th) बहुवचन-एकादेशः; अत्र चतुर्थी (Dative) ‘to us’
दत्तेgives
दत्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
वापिका-अम्भसिin the pond-water
वापिका-अम्भसि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवापिका (प्रातिपदिक) + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (वापिकायाम् अम्भसि)
सन्तरम्passage; crossing
सन्तरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन