Shloka 13
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
बह्व्यस्तत्रोत्पलश्यामास्तारायाः परिचारिकाः / रत्ननौकासहस्रेण खेलन्त्यो सरसीजले
Transliteration
bahvyastatrotpalaśyāmāstārāyāḥ paricārikāḥ / ratnanaukāsahasreṇa khelantyo sarasījale
Translation
तेथे ताराच्या अनेक उत्पलश्याम परिचारिका आहेत; त्या हजारो रत्ननौकांनी सरोवराच्या जलात क्रीडा करीत असतात।
Word by Word
bahvyaḥmany
bahvyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of paricārikāḥ)
TypeAdjective
Rootbahvī (प्रातिपदिक; बहु)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
utpala-śyāmāḥdark like blue lotuses
utpala-śyāmāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of paricārikāḥ)
TypeAdjective
Rootutpala + śyāma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural); उत्पलवत् श्यामाḥ (dark like blue-lotus)
tārāyāḥof Tārā
tārāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular)
paricārikāḥattendants
paricārikāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootparicārikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
ratna-naukā-sahasreṇawith a thousand jewel-boats
ratna-naukā-sahasreṇa:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootratna + naukā + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular); रत्नमयी नौकाः तासां सहस्रम् (a thousand jewel-boats)
khelantyaḥplaying/sporting
khelantyaḥ:
Karta (कर्ता; participle agreeing with paricārikāḥ)
TypeVerb
Rootkhel (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (present active participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (pl.)
sarasī-jalein the lake-water
sarasī-jale:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsarasī + jala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (singular); सरस्याः जलम् (water of the lake)