Shloka 98
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अक्षौहिणीशतं तत्र दण्डिनी सा व्यदारयत् / अक्षौहिणीसार्द्धशत नाशयामास मन्त्रिणी
Transliteration
akṣauhiṇīśataṃ tatra daṇḍinī sā vyadārayat / akṣauhiṇīsārddhaśata nāśayāmāsa mantriṇī
Translation
तेथे दण्डिनीने शंभर अक्षौहिणी सैन्य फाडून टाकले; आणि मन्त्रिणीने दीडशे अक्षौहिणींचा संहार केला।
Word by Word
akṣauhiṇī-śatama hundred akṣauhiṇīs (army-units)
akṣauhiṇī-śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootakṣauhiṇī + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (akṣauhiṇyāḥ śatam)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
daṇḍinīDaṇḍinī (the woman named)
daṇḍinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
vyadārayattore asunder / split
vyadārayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + dṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
akṣauhiṇī-sārddha-śatama hundred and a half akṣauhiṇīs (150 units)
akṣauhiṇī-sārddha-śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootakṣauhiṇī + sārddha + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (sārddhaśatam = 'a hundred and a half')
nāśayāmāsadestroyed / caused to perish
nāśayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootṇi + naś (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
mantriṇīMantriṇī (the woman named)
mantriṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantriṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन