Shloka 86
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
परितुष्टास्मि मद्याब्धे त्वया साह्यमनुष्ठितम् / देवकार्यमिद किञ्च निर्विघ्नितमिदं कृतम्
Transliteration
parituṣṭāsmi madyābdhe tvayā sāhyamanuṣṭhitam / devakāryamida kiñca nirvighnitamidaṃ kṛtam
Translation
हे मद्याब्धे! मी तुझ्यावर अत्यंत प्रसन्न आहे; तुझ्या सहाय्याने हे देवकार्य निर्विघ्न पूर्ण झाले आहे।
Word by Word
परितुष्टाfully pleased
परितुष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-तुष् (धातु)
Formक्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
मद्य-अब्धेO ocean of liquor
मद्य-अब्धे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमद्य (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘madyasya abdhiḥ’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
साह्यम्help
साह्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘help/assistance’
अनुष्ठितम्has been carried out
अनुष्ठितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-स्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘performed/accomplished’
देव-कार्यम्divine task
देव-कार्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘task of the gods’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
किञ्चand moreover
किञ्च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्च (अव्यय)
Formसमुच्चय/अधिक्यबोधक अव्यय (particle: ‘and also/further’)
निर्विघ्नितम्without obstacles
निर्विघ्नितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्-√विघ्न (धातु/प्रातिपदिक-आधार)
Formक्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘made free of obstacles’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done’